Cecilia Rebergen

OVER LOGMAN PLAAT

“Henk heeft in de kunstwereld een diep spoor nagelaten. Dit project maakt dat weer extra zichtbaar”

“M’n eerste ervaring met Henk was de expositie Parels voor de zwijnen 2. Toen had hij nog geen eigen galerie. De tentoonstelling zou daarom plaatsvinden in de woning van familie Wouda. Ik was op dat moment glijbanen aan het smelten en daar lomp mee aan het doen. Dat vond Henk leuk en we besloten dat mijn werk, zo’n tien glijbanen groot, moest hangen tussen twee gebouwen. Echt knap hoe hij het voor elkaar kreeg. Bewoners informeerde hij met het voorbehoud ‘als je nu ja zegt mag je niet tussendoor gaan zeuren’. Vergunning? ‘Iets gaaf gaan we niet verpesten met regeltjes’. Hij hielp mee om alles omhoog te takelen en had met ons de grootste lol. Daarin voelde ik een enorme connectie met hem.”

Voor haar auditieve werk liet Cecilia zich inspireren door de cultfilm Crash uit 1996. “Het gave aan die film vind ik het gegeven dat mensen op een heel vreemde manier uitbreken uit hun cocon. Het maken van audiokunst vond ik fantastisch. Het is zo leuk om aan muziekinstrumenten te zitten. De film heeft iets jaren 80 punkachtigs. En dat hebben zowel het auditieve als het visuele werk allebei wel in zich.”

OVER HAAR WERK

Speelse baldadigheid

Het afleggen van tradities en (zelf opgelegde) dogma’s schept ruimte voor nieuwe wegen, patronen en inzichten. Door te breken met regels zoek ik de grenzen op van het materiaal, het idee en mijzelf als kunstenaar. De enige manier om vrij te kunnen spelen met het werk is door verwachtingen en wensen los te laten en alle risico’s te accepteren die mijn handelingen met zich meebrengen, met alle vervormende, mogelijk destructieve gevolgen van dien.

Worstelwedstrijd
De fysieke handeling en het nietsontziend experiment staan centraal in dit deel van het proces: het maken van een sculptuur als een vloeiende worstelwedstrijd vereist daarom naast fysieke kracht, vastberadenheid, improvisatie en intuïtie. De juiste flow in deze krachtmeting bepaalt voor een groot deel de kwaliteit van het eindresultaat. De uitkomst is tot op zekere hoogte gepland, maar ik laat veel over aan de eigenschappen van het materiaal en hoe het reageert: de flexibiliteit, stevigheid, smelttemperatuur. Het materiaal wordt daarmee een van de spelers en bepaalt de randvoorwaarden voor het spel.

Schildering
Aan het fysieke vormen van de sculptuur gaat een heel ander soort fase vooraf die juist in het teken staat van verdieping, concentratie en zorgvuldigheid. Mijn op de sculpturen geschilderde letters, tekens en patronen zijn een onderzoek naar de kern van herkenbare abstracte ‘betekenisdragers’. Ik ben geboeid geraakt door de beperking van vormvariatie, systematiek, ritme en herhaling. Door een schriftteken of patroon te schilderen, probeer ik het te doorgronden. Wat is het verschil tussen willekeurige krabbels of iets leesbaars? Dat roept vragen op. Wat is het? Wie kan het lezen? Is de boodschap belangrijk genoeg?

Schrift
De afgelopen vijf jaar heb ik me verdiept in de onvertaalde historische taal ‘Lineair A’ en hier op volgend, vanaf 2021, heb ik dit onderzoek verbreed naar alle schriften van de wereld. Momenten waarop ik me Indiana Jones waan, “eeuwenoude mysteries ontrafelend in mijn atelier”, staan in prachtig contrast met de banale inhoud van (bijvoorbeeld) de Lineair A tabletten: lijsten van goederen en handelsovereenkomsten. Onleesbaarheid impliceert geen leegte: er ligt een breder, onderliggend, universeel verhaal besloten in het schrift. Door onleesbaarheid kan ik me volledig focussen op vorm en systematiek.

Hand
Ik studeer ieder letterteken in tot een uniform herhaalbaar handgebaar, een vormtaal die past in mijn sculpturale werk. Ik schilder volgens vaste regels en in een zeer geconcentreerde, kalme gemoedstoestand. Ik smeer, snijd en guts in steeds herhalende, ritmische bewegingen. De ondergrond (staal, textiel, papier, leer, hout, plastics etc.) is egaal en vlak. De kleurstelling is vaak een simpel zwart-wit.

Botsing
De samenkomst van verfijnd cultuurhistorisch onderzoek en het oer-lichamelijk optreden in mijn werk ontaardt niet in chaos, het resultaat is ook geen studieus object. De spanning die deze botsing van tegengestelden veroorzaakt, raakt voor mij het wezen van het kunstenaarschap en het menszijn. Is het mogelijk om met systemen en indelingen onszelf en onze omgeving te begrijpen? Zijn we boven de onvoorspelbaarheid verheven of zullen we daar nooit aan kunnen ontsnappen? Mijn sculpturen representeren die mens; een fysiek lichaam: krachtig, chaotisch, aanraakbaar en oncontroleerbaar; en een intellect: gestudeerd, systematisch en berekenend.

Foto Cecilia door Gert Jan van Rooij